Proposta de artigos de divulgación científica da 3ª avaliación

Ola alumnos.

Parte da nota do blogue dependerá dos artigos de divulgación científica que me enviedes por correo electrónico.

Lembrade as condicións que deben cumprirse para que publiquemos no blogue eses artigos:

– O prazo de entrega remata o VENRES 2 DE XUÑO DE 2017, ás 12 da noite.

– Este traballo é individual, non grupal, así que cada alumno/a debe mandar o seu, aínda que o fixera en colaboración con outros/as.

– Cada alumno/a só poderá enviar, en cada avaliación, un máximo de CINCO artigos, e só pode mandar UN artigo por día.

– Nesa mensaxe de correo teñen que vir dous arquivos adxuntos: un que traia unicamente o texto (preferentemente en formatos DOC ou ODT), e outro que traia unicamente unha foto (preferentemente en formato JPG).

– O arquivo de texto debe traer ao final, obrigatoriamente, o enderezo completo da páxina web de onde se sacou a información, e o nome e clase do/a alumno/a que envía o artigo.

– Tedes que enviarme os traballos ao enderezo da nosa materia, que é informatica_calasanz(arroba)yahoo.es

Saúdos. O profesor de TICs.

Publicado en Actualidade científica | Deixa un comentario

Biografías de científicos da 3ª avaliación

Ola alumnos.

Parte da nota do blogue dependerá dos traballos de investigación INDIVIDUAL que me enviedes por correo electrónico, coa biografía dos científicos que vedes na seguinte listaxe. A listaxe desta 3ª avaliación consta de Científic@s Galeg@s:

  • Xosé Rodríguez Carracido
  • Xoán Vicente Viqueira
  • Ramón Verea
  • Ramón María Aller
  • Pedro Sarmiento de Gamboa
  • Padre Sarmiento
  • Olimpia Valencia
  • Novoa Santos
  • María Barbeito
  • Luís Freire
  • Isidro Parga Pondal
  • Inmaculada Paz Andrade
  • Durán Loriga
  • Domingo Fontán
  • Casto Sampedro
  • Antonio Casares Rodríguez
  • Víctor López Seoane
  • Ramón de la Sagra
  • Padre Feixoo
  • María Wonenburger
  • María de los Ángeles Alvariño
  • José Cornide
  • Florentino Cuevillas
  • Cruz Gallástegui
  • Ángel Carracedo

Lembrade varias cousas sobre a entrega destes traballos:

– O prazo de entrega remata o VENRES 2 DE XUÑO DE 2017, ás 12 da noite.

– Este traballo é individual, non grupal, así que cada alumno/a debe mandar o seu, aínda que o fixera en colaboración con outros/as.

– Cada alumno/a só poderá enviar, nese tempo, UN correo electrónico que conteña UN arquivo adxunto.

– Nese arquivo teñen que vir os traballos na orde que consta nesta listaxe.

– A nota poñerase en función da calidade e cantidade dos traballos presentados nese arquivo e da data na que se envíen. Canto máis completos e mellor presentados estean, será posible conseguir máis nota. E canto antes cheguen, tamén.

– Tedes que enviarme os traballos ao enderezo da nosa materia, que é informatica_calasanz(arroba)yahoo.es

Saúdos. O profesor de TICs.

Publicado en Biografías de científicos | Deixa un comentario

Debates científicos da 3ª avaliación: Relación entre robots e humanos

Ola alumnos.

Vou propoñervos o noveno dos debates científicos deste curso (xa é o terceiro e último nesta avaliación e curso). Trata sobre a Relación entre Robots e Humanos. Puntuarase a participación con interese no debate do tema. Se fas un comentario, tes que rematalo poñendo o teu nome e apelidos, e dicindo a clase na que estás e o teu número de clase.

A palabra “robot” foi utilizada por primeira vez en 1921 polo escritor checo Karel Capek no mundo da literatura, e provén do termo robota (traballo obrigado) da súa lingua (checo).

Na actualidade a definicións máis aceptada de robot é a de “máquina creada e programada polo home co fin de facilitarlle as diferentes tarefas que debe levar a cabo e que as realiza de forma automatizada”.

A creación e fabricación de calquera robot debe cumprir tres leis que foron enunciadas por Isaac Asimov:

  • Un Robot non pode facer dano a un ser humano ou, mediante a inacción, que un ser humano sufra danos

  • Un Robot debe de obedecer as ordes dadas polos seres humanos, agás que isto provoque un conflito coa primeira lei

  • Un Robot debe protexer a súa propia existencia, a non ser que provoque un conflito coas dúas primeiras leis

Estas leis foron enunciadas por Isaac Asimov co obxectivo de tentar que a finalidade inicial para a que se orixinou a robótica non fose modificada e iso ocasionase problemas á humanidade.

Estanse desenvolvendo unhas leis éticas, que pretenden establecer os límites ata os que podemos chegar para que estas máquinas sempre sexan controladas polos humanos. Esta idea xorde como consecuencia dos grandes avances obtidos neste campo, e de que cada vez teñen estas máquinas máis intelixencia.

Antes de nada destacar que a principal característica que distingue ao home das maquinas é o cerebro, é dicir, a capacidade que ten de razoar, sentir, etc. Somos complementarios humanos e robots porque as nosas mellores virtudes son totalmente diferentes. No caso dos humanos podemos destacar como o razoamento e a capacidade de aprendizaxe, mentres que os robots posúen a virtude de realizar operacións a gran velocidade e con absoluta precisión.

Non obstante a gran cantidade de avances que se están logrando no campo da intelixencia artificial e as redes neuronais, en tentar dotar aos robots dunha aprendizaxe propia, fainos reflexionar a todos e pensar se chegará o día en que sexamos iguais e non podamos nin sequera diferenciarnos. O que nunca se nos pode esquecer a ninguén é que o ser humano é o encargado da creación das máquinas e de establecer os métodos de aprendizaxe así como os seus límites.

A capacidade dos computadores é tal que en moitas ocasións puidemos observar enfrontamentos entre máquinas e humanos, onde en máis dunha ocasión fomos superados, como na partida de xadrez entre Gary Kasparov e o ordenador Deep Blue.

Podemos salientar algúns dos últimos avances logrados no campo da robótica:

  • Robots con rostros humanos: maior dificultade para diferenciar aos humanos dos robots.

  • Control dunha pomba viva: con electrodos no seu cerebro, como un xoguete teledirixido.

  • Robots con emocións: preténdese dotalos dunha capacidade de aprendizaxe a partir das emocións.

  • Cerebro para os Robots: crearon un cerebro artificial para dotalos duns movementos máis humanos. Pode ter unha repercusión en enfermidades como Parkinson ou o Alzheimer.

O prestixioso inventor e científico Raymond Kurzweil di estar convencido “de que teremos tanto o hardware como o software para nivelar a intelixencia artificial á humana, con toda o que implica a intelixencia humana -é dicir, intelixencia emocional incluída-, para 2029″.

Di que teremos implantados nanobots no cerebro, que interactuarán directamente coas neuronas biolóxicas, para mellorar a intelixencia e a saúde, e así robots e humanos eventualmente volveranse un.

Publicado en Debates científicos | Deixa un comentario

Debates científicos da 3ª avaliación: Investigación con animais

Ola alumnos.

Vou propoñervos o oitavo dos debates científicos deste curso (xa é o segundo nesta avaliación). Trata sobre a Investigación con Animais. Puntuarase a participación con interese no debate do tema. Se fas un comentario, tes que rematalo poñendo o teu nome e apelidos, e dicindo a clase na que estás e o teu número de clase.

Non resulta fácil decidir que postura adoptar cando expomos a investigación con animais para diferentes usos científicos. Actualmente hai grupos que defenden diversas posturas que van desde unha defensa sen concesións do uso de animais para comprobacións científicas, ata quen considera que resulta totalmente inútil e só responde a intereses económicos. Entre ambas as opcións, un amplo abanico de posicionamentos que modulan estas dúas posturas e que en calquera caso tratan de racionalizar o uso da experimentación. É nese medio onde agora se sitúa a maior parte da clase científica.

Animais de laboratorio SI

Para algúns científicos, a experimentación científica en animais é “imprescindible por que non se pode probar en homes directamente e os métodos alternativos non dan a mesma información para coñecer os efectos dun fármaco ou dun produto”. Recoñecen que non se traballa con animais por gusto e que é imprescindible sentir un agarimo especial polos animais, así o trato será mellor.

Produciuse un cambio na lexislación investigadora. Agora, cando un departamento de investigación require o uso dalgunha especie animal debe presentar unha memoria ao comité ético correspondente no que debe figurar unha lista de informacións que axuden a valorar a utilidade do devandito experimento.

En canto ás condicións de mantemento dos animais, as directivas europeas establecen de forma concreta o hábitat de cada animal. É obrigatorio respectar os ciclos de noite e día, as dietas alimenticias, a temperatura e humidade adecuada, así como o numero de animais xuntos para evitar a acumulación.

Estes científicos din que se usan animais como ratas e porcos para produtos que logo derivan aos seres humanos, porque teñen pautas de alimentación similares aos humanos, xa que son omnívoros e, aínda que aparentemente non sexa así, temos moito en común. Ademais din que a investigación con animais non se fai porque sexa máis económico, senón porque resulta máis fiable. Tamén din que non podemos trasladar a nosa mente humana á mente do animal en canto a padecemento de dor ou de enfermidade.

Animais de laboratorio NON

No lado oposto atopamos moitas asociacións e organizacións que se opoñen ao uso dos animais para a investigación. Pero hai que diferenciar entre a investigación para produtos químicos e cosméticos, e a investigación para usos médicos e terapéuticos. No primeiro caso a súa oposición a utilizar animais é total e manteñen que é totalmente inútil o uso de animais para demostrar que “a lixivia é nociva para o home”.

En canto aos usos de animais para probas médicas e farmacéuticas entenden que non pode desaparecer de forma total, aínda que defenden a necesidade de “procurar e validar métodos alternativos que eliminen o uso de animais”, xa que “é inútil e atrasa a investigación porque se perde un tempo que se podería utilizar na procura de métodos alternativos”, e porque os animais reaccionan de forma diferente aos homes.

A súa queixa principal é contra a industria cosmética e de produtos químicos, baseada na importancia económica que teñen. Queren evitar a repetición de experimentos xa realizados.

Animais de laboratorio SI, PERO CON LÍMITES

Outros colectivos, aos que pertencen investigadores de diferentes universidades, así como os veterinarios que controlan os animalarios, pretende codificar a ética do uso de animais de laboratorio e limitar cuantitativamente o emprego dos devanditos animais así como a exercer a profesión con competencia e dignidade. Queren promover o desenvolvemento e a difusión dos métodos alternativos ao uso de animais de experimentación, entendendo como tales aqueles que conducen a unha redución do número de animais empregados, un refinamento dos procedementos e a unha substitución dos métodos de experimentación animal.

Publicado en Debates científicos | Deixa un comentario

Debates científicos da 3ª avaliación: Ufoloxía

Ola alumnos.

Vou propoñervos o sétimo dos debates científicos deste curso (é o primeiro nesta avaliación). Trata sobre a Ufoloxía ou que hai detrás do Fenómeno Ovni. Puntuarase a participación con interese no debate do tema. Se fas un comentario, tes que rematalo poñendo o teu nome e apelidos, e dicindo a clase na que estás e o teu número de clase.

Ufólogos

A Ufoloxía é o estudo do fenómeno OVNI coa análise de material como fotografías, vídeos, presuntos testemuños sobre avistamentos, etc. co obxecto de propor hipóteses sobre a súa procedencia.

Algúns ufólogos din que este fenómeno probablemente xa sería coñecido por distintas culturas e civilizacións que relataban este tipo de sucesos por vía oral ou mediante debuxos e pinturas rupestres, que. exhiben certos obxectos ou seres antropomorfos descoñecidos que poden ser interpretados suxerentemente como Ovnis ou ovninautas. Algúns críticos argumentan, con todo, que poderían ser metáforas empregadas nos relatos relixiosos.

Aínda que xa existían numerosos casos esporádicos anteriores, o primeiro caso importante desta fenomenoloxía foi o 24 de xuño de 1947, cando Kenneth Arnold informou sobre nove inusuais obxectos volantes preto de Washington. Describiu os obxectos como dun brillo cegador que reflectía os raios solares, o seu voo era «errático» e a unha «tremenda velocidade». Diversos medios informaron cumpridamente sobre a historia de Arnold, e esta tómase como a fonte do interese moderno polos ovnis.

Para os ufólogos, as principais hipóteses da orixe destes fenómenos son:

  • A hipótese extraterrestre, a máis coñecida, di que habitantes doutros planetas nos visitan nas súas naves espaciais. Os seus partidarios apóianse en teorías científicas non demostradas como o hiperespacio, os buracos de verme, etc., e en velocidades ou aceleracións que desafían as leis da física, dadas as xigantescas distancias que hai entre nós e as estrelas máis próximas.

  • A hipótese intraterrestre defende a existencia de civilizacións subterráneas moi evolucionadas.

  • A hipótese interdimensional afirma que a orixe das naves estaría noutras dimensións dentro doutros planos do noso Universo, ou en dimensións non pertencentes ao noso universo.

  • A hipótese intertemporal afirma que a orixe das naves estaría noutros lugares correspondentes a outros tempos (pasado ou futuro), ou a outros planos temporais.

Escepticismo científico

Segundo os científicos, a ufoloxía é unha pseudociencia que alcanzou gran difusión social grazas á cultura popular, que os asocia xeralmente a seres extraterrestres; relacionándoos con temas tales como as abducións. Aínda que nalgúns casos pode non haber de momento unha explicación científica coherente, en moitos outros demostrouse que se trataba de feitos falsos ou terxiversados, preparados para enganar á sociedade e ter repercusión pública. Sinálase tamén que non ten a estrutura dunha ciencia natural.

Outra crítica que se realiza é a do uso comercial sobre os temas da ufoloxía, principalmente a través da venda de libros, novelas e revistas, ademais da realización de programas (radio, televisión, etc) e outras actividades coas cales se lucran e gañan fama moitos ufólogos, que tratan de manter o fenómeno ovni como un tema atraente.

Para os científicos escépticos, as principais hipóteses da orixe destes fenómenos son:

  • A hipótese natural defende que todos os avistamentos de ovnis teñen a súa orixe en fenómenos naturais con explicación científica, como os raios en bóla, as ilusións ópticas ou os corpos celestes brillantes.

  • A hipótese psicopatolóxica defende que a orixe do fenómeno estaría en posibles alucinacións ou malas interpretación (individuais ou colectivas) dos suxeitos que cren avistar o ovni e que fan crer aos seus sentidos que o que ven é real; cando a súa orixe está na súa mente.

  • A hipótese da orixe humana defende que os ovnis son prototipos avanzados de avións de orixe humana baixo alto segredo militar.

Publicado en Debates científicos | Deixa un comentario

Teoría para a semana do 27 de marzo de 2017

Ola alumnos.

Estes van ser os cinco primeiros conceptos que van entrar no exame de TICs da 3ª avaliación. Van numerados e tamén lles puxen a páxina do libro de texto onde se atopan, por se queredes alí ampliar algunha información.

  1. YOUTUBE é a principal rede de “streaming” de vídeos. É un sitio web no que os usuarios poden subir e compartir vídeos. Foi creada en 2005 e ao ano seguinte foi mercada por Google. (páxina 174)
  2. WHATSAPP é unha aplicación de mensaxería que permite enviar e recibir mensaxes sen pagar dende o “smartphone”. Ademais da mensaxería básica, os usuarios de WhatsApp poden crear grupos, e enviar entre eles un número ilimitado de imaxes, vídeos e mensaxes de audio. (páxina 174)
  3. QQ, a “rede social” chinesa é moito máis que un servizo de mensaxería. Viría ser o equivalente ao Messenger, Facebook e Twitter xuntos, ademais de ofrecer outros servizos: podes enviar un e-mail, dispor dun disco duro virtual, escribir un blog, comprar online e xogar en rede. (páxina 174)
  4. QZONE é unha rede social chinesa, creada en 2005. Permite aos usuarios escribir blogs, diarios dixitais, enviar e aloxar fotos, música etc. A maioría dos seus servizos ofertados non son gratuítos. Ofrece un chat de mensaxería instantánea, que chega a ter ao día a 50 millóns de usuarios conectados en liña. (páxina 174)
  5. WECHAT é un servizo de mensaxería chinés de texto móbil e servizo de comunicación de mensaxes de voz creado en 2011. É a competencia de WhatsApp. Xa ten máis de 40 millóns de usuarios fóra de China. Ademais das funcións de mensaxería, voz e vídeo, ten outras funcións como a de rede social. (páxina 174)

Ata a semana que vén. O profesor de TICs.

Publicado en Teoría para o exame | Deixa un comentario

Aventura de investigación informática – Curso 2016/2017 – 3ª avaliación

Ola alumnos.

Este é o traballo (en grupos de 2 ou 3 persoas) que tedes que facer nesta 3ª avaliación. Xa vos entreguei a todos fotocopia do mesmo, pero tamén quero que conste no noso blogue da materia.

1. Investiga que fai un equipo esencial para as conexións a Internet que recibe o nome de “gateway” ou pasarela ou porta de enlace.

2. Un dos medios de conexión máis utilizado en telecomunicacións é a fibra óptica. Investiga todo o que poidas sobre ela.

3. Un dos tipos de virus informáticos máis comúns actualmente son os virus hoax. Dinos en que consisten e como funcionan.

4. Un dos fraudes máis habituais para os usuarios de Internet son os “dialers”. Investiga en que consisten.

5. Outro fraude habitual en Internet actualmente é o “phishing”. Investiga en que consiste e que consecuencias ten.

6. Un dos proxectos máis coñecidos de computación distribuída é o Programa SETI. Investiga como funciona e en que consiste.

ASPECTOS A TER EN CONTA

  • Tódolos puntos anteriores deben ser desenvolvidos coa maior claridade e extensión posible (pero iso si, mantendo o interese do tema, e non metendo información irrelevante para ampliar o tamaño do traballo). Cada unha das preguntas anteriores debe dar lugar a un capítulo do traballo.
  • Cada capítulo do traballo debe levar unha sección de referencias onde se indiquen tódolos libros, enciclopedias ou páxinas de Internet onde se obtivo a información (de cada apartado). Esa información debe ir toda xunta no índice ou nunha sección específica. ao final do traballo.
  • Sen contar portada nin índice nin bibliografía, o traballo debe ter unha extensión mínima de DOCE páxinas.
  • O traballo é EN GRUPO. Os grupos deben estar formados por DÚAS ou TRES persoas. No índice do traballo debe constar cal dos seis capítulos vos gustaría expoñer en público.
  • Como acaba de dicirse, todo o grupo terá que expoñer un dos capítulos do traballo. Esa exposición podería modificar lixeiramente a nota do traballo (esperemos que á alza). Canto antes se entregue o traballo, máis posibilidades hai de que se poida expoñer o capítulo que desexades.
  • Esa exposición en público comezará unha semana despois de que remate o prazo final de entrega.
  • Ademais da calidade e extensión do traballo, puntuará positivamente na nota o tempo que se tarde en realizar e ser entregado: canto antes se presente, maior poderá será a nota.
  • Unha vez obtida a nota final do grupo, multiplicarase polo número de integrantes, e deberán repartirse esa puntuación total entre todos os integrantes, en función dos seus méritos.
  • Os traballos DEBEN enviarse ao enderezo electrónico “informatica_calasanz@yahoo.es”.

Lembrade que os prazos de entrega, que permiten optar a máis ou menos nota, son os seguintes:

– Ata o domingo 23 de abril de 2017 (incluído): podedes optar a unha nota máxima de 10.

– Ata o domingo 30 de abril de 2017 (incluído): podedes optar a unha nota máxima de 9.

– Ata o venres 5 de maio de 2017 (incluído): podedes optar a unha nota máxima de 8.

Polo tanto, o prazo remata definitivamente ás 12 da noite do VENRES 5 DE MAIO DE 2017. E a presentación de traballos en público comezará o LUNS 15 DE MAIO DE 2017.

Saúdos. O profesor de TICs.

Publicado en Traballos en grupo | Deixa un comentario

Criterio de puntuación para a Fase 5 do Proxecto Asociativo

Ola.

Neste PDF está o guión de traballo e o criterio de puntuación para a fase 5 do voso proxecto, que consiste na elaboración dun anuncio de audio e un anuncio de vídeo da vosa asociación:

Baremo Fase 5 (pdf)

Saúdos. O profesor de TICs de 1ºBacharelato.

Publicado en TICs 1º Bach | Deixa un comentario

¿CÓMO AFECTA EL TRABAJO A TU SALUD?

Satisfacción en el trabajo

Los trabajadores contentos realizan su trabajo con mayor eficacia. Tienden a comprometerse más y se ausentan menos.

Hay muchos factores que contribuyen a que los trabajadores se encuentren a gusto en su trabajo.  Un aspecto importante es el equilibrio entre trabajo y salario. Los salarios insuficientes desmotivan al trabajador. El nivel de motivación de los empleados tiende a incrementar cuando sus logros son reconocidos, cuando empiezan a tomar más responsabilidades y cuando ven que pueden tener buenas perspectivas de trabajo tales como un ascenso.

Un estilo de liderazgo eficaz

También es fundamental para el éxito en la empresa que los jefes sean capaces de motivar a sus empleados para lograr objetivos concretos. Existen estudios que muestran que lo que hacen que un jefe sea un buen jefe no reside en su personalidad, sino en su habilidad a la hora de  reaccionar ante una serie de situaciones. Tratar a los empleados de forma justa refuerza su compromiso con la empresa.

Estrés y acoso

Uno de los grandes problemas que provoca el mundo laboral es el estrés. En casos extremos, puede incluso conducir a trastornos físicos y mentales. Sin embargo lo que la gente percibe como estresante depende de su evaluación individual de la situación, así como sus recursos personales para manejar el estrés. El estrés tiende a surgir de un desequilibrio. Puede aparecer por ejemplo cuando la cantidad de trabajo a realizar no es proporcional al tiempo que uno dispone o cuando las tareas a realizar no están relacionadas con la el puesto de trabajo.

El acoso en el trabajo no solo daña a quien lo sufre sino también a la compañía, ya que esto puede derivar en numerosas ausencias y en una reducción notable de la productividad y motivación del asalariado.

El acoso laboral consiste en ataques hostiles por parte de compañeros o superiores durante un periodo de tiempo prolongado. Los “abusones” insultan abiertamente y directamente a sus víctimas o utilizan métodos más sutiles como el aislamiento o difundir rumores falsos. Por lo general los casos de acoso suelen finalizar cuando la empresa decide tomar medidas al respecto.

http://nationalgeographic.es/ciencia/salud-y-cuerpo-humano/cmo-afecta-el-trabajo-a-tu-salud

MONICA SANTISO VENTURA (4°A ESO)

Publicado en Actualidade científica | Deixa un comentario

Descubren las plantas más antiguas de la Tierra

Se trata de unos fósiles de alga roja con 1.600 millones de años de antigüedad que podrían atrasar el origen de la vida compleja en nuestro planeta.

Un nuevo descubrimiento puede trastocar la cronología de la vida en la Tierra, tal y como se conocía hasta ahora. Se trata de diminutos fósilesunos con forma de filamento y otros similares a protuberancias carnosas, que, según los científicos del Museo Sueco de Historia Natural autores del hallazgo, se asemejan a las algas rojas (del filo Rhodophyta). Los manojos de hilillos que se aprecian en sus estructuras interiores recuerdan, efectivamente, a las formas de vida marina actuales.

La importancia de estos fósiles, conservados en unas rocas sedimentarias de Chitrakoot (India), radica en su antigüedad: probablemente tendrían 1.600 millones de años, es decir, 400 millones de años más que las algas rojas –y las plantas– más viejas registradas hasta la fecha. Esto atrasaría sobremanera el principio de la vida compleja en la Tierra, formada por células eucariotas; es decir, con núcleo y envoltura, como las que componen las plantas y animales.

“Los nuevos hallazgos son los más antiguos que podemos, con cierta confianza, relacionar con los grupos vivos de eucariotas multicelulares” ha declarado a la agencia SINC Stefan Bengtson, profesor de paleozoología en el Museo Sueco de Historia Natural. De todos modos, los científicos no han detectado restos de ADN para certificar al cien por cien la datación y la procedencia de los fósiles.

Los descubrimientos seres complejos primitivos han sido esporádicos y difíciles de interpretar, pero estos presuntos ancestros de las algas rojas podrían retrasar considerablemente el inicio del período Fanerozoico o “tiempo de vida visible”, cuando los entes multicelulares se hicieron los amos de nuestro planeta. Antes, los únicos terrícolas eran criaturas unicelulares sin núcleo y otras características de las células eucariotas.

http://www.muyinteresante.es/ciencia/articulo/descubren-las-plantas-mas-antiguas-de-la-tierra-731489659987

Víctor Tomé Umbón (4ºC ESO)

Publicado en Actualidade científica | Deixa un comentario